Afdrukken
Hits: 3753




Bouwwerf:           Odense Staalskibsvaerft ved A.P. Moller, Odense, Denemarken (80)


Tonnage:             9230 brt

L x B x H:            150,15 x 19 x 12,34 m.

Voortstuwing:      tweetaktdieselmotor 2 x 8 cil.  8400 rpk

Snelheid:             16 knopen

Passagiers:          12

Bemanning:         53 

1940 Het schip, evenals de "Sommelsdijk", speciaal ontworpen voor de Java - New York Lijn, werd op 15 februari vertraagd opgeleverd vanwege een brand op de werf in november 1939. In de nacht van 18 op 19 januari was het schip verhaald van Odense naar Kopenhagen voor het inbouwen van de motoren. Zij was de nieuwste aanwinst voor de rederij net voordat de oorlog uitbrak.

1940 Op 17 juni was de "Sloterdyk" één van de eerste Nederlandse koopvaardijschepen die door Straat Soenda en nog een eind de Indische oceaan op, geëscorteerd werden door de torpedobootjager Hr.Ms. "Witte de With".

1942 Op 1 januari vertrok de "Sloterdyk", onder kapitein Folkert H. Dobbinga en 1e stuurman Hein Hoogervorst,  vanuit New York met een lading munitie en vliegtuigen (10 Brewster 339-23 Buffalo's en 7 Curtiss Wright CW-22B Falcons) aan boord naar Java. Op 22 februari kwam men aan in de haven van Tjilatjap op de zuidkust, waar alleen de munitie werd uitgeladen. Daar lag ook de "Zaandam"  Dit schip kon laat in de avond van 1 maart vertrekken naar Australië. (Zie ook: The OvervalwagenForum )
Kort voor de inname van Tjilatjap door de Japanners, ontsnapte de "Sloterdyk" op 2 maart met 330 man marinepersoneel op weg naar Albany, Australië. Ook kapitein Dobbinga wist zijn schip ondanks de Japanse blokkade veilig naar Australië te brengen. Daarvoor werd hem door koningin Wilhelmina het Kruis van Verdienste uitgereikt.
In Melbourne werd het schip in charter gegeven aan het Britse Ministry of War Transport.

1942 Later in dit jaar ging het schip over naar de US Warshipping Administrattion en werd verbouwd tot troepenschip (1966 man) bij de Bethlehem Drydock in New York. Tijdens de oorlogsjaren heeft het schip intensief deelgenomen aan troepentransporten naar Afrika, Bizerte, Oran, Palermo en naar vele eilanden in de Stille Oceaan. Tot zij in januari 1946 arriveerde in San Francisco.

1944 De "Sloterdyk" neemt deel aan de verovering van het eiland Peleliu in de Stille Oceaan.
(Bron: USMC Historical Monograph "The Assault on Peleliu" (1950)
.... de "Sloterdyk" met haar internationale bemanning was op 30 oktober vertrokken en kwam op 7 november aan bij Pavuvu, één van de Salomon's eilanden met aan boord de 5e versterkte brigade US Marines.



1946 Op 21 februari werd het schip, nu onder kapitein C.H.P. Coster en 1e stuurman B.J. Couvee door de US War Shipping Administration (WSA) overgedragen aan de Nederlandse regering. Ook de latere kapitein H.J. Brandenburg kwam als 4e stuurman aan boord. Het schip vertrok voor een dokbeurt naar Vancouver. Daarna ging het met een grote groep Indische ex-zeevarenden naar Balik Papan om olie te laden. Daar kwam het als eerste schip van na de oorlog op 29 maart binnen aan de zwaar beschadigde laadpier. Na het bunkeren ging de reis naar Soerabaja waar op 5 april de groep van boord ging. Op 11 april ging het verder naar Tandjong Priok. Hier vertrok men op 20 april vol met repatrianten, vooral vrouwen en kinderen. Op 5 mei ging men voor anker bij Ataqua aan het Suez-kanaal, waar de repatrianten van winterkleding werden voorzien. Op 18 mei liep de "Sloterdyk" binnen en meerde onder grote belangstelling af in de Schiehaven. De "Sloterdyk" was eindelijk thuis. (uit: "Mijn thuisvaart met en van de "Sloterdyk" verslag van H.J. Brandenburg).

Voor een verslag van deze reis KLIK HIER

1946 - 1948 Het schip, met een capaciteit van 1714 militairen of 1030 repatrianten, werd ingezet bij het vervoer naar en van Indonesië.

1948 Op 22 april komt de "Sloterdyk" met 931 repatriërende militairen aan te Rotterdam. Het is haar laatste reis als troepenschip. De Waarheid 22-04

1948 Bij P. Smit Jr. te Rotterdam weer in oorspronkelijke toestand gebracht.

1966 Verkocht voor de sloop naar Revalorisacion de Materiales SA, Bilbao

Zusterschip: "Sommelsdijk"

(tekst: John van Kuijk, lid commissie Vloothistorie en Foto-archief)


Bronnen:
Boer, G.J. de “125 jaar Holland Amerika Lijn”; uitg. De Alk, Alkmaar 1998; ISBN 90 6013 074 X
Dalkmann, H.A. en Schoonderbeek, A. “125 years of Holland America Line”; Edinburgh Pentland Press 1998
Herk, C. van “De Schepen van de Holland Amerika Lijn”, uitg. de Boer, Bussum 1981
Seabrook, W.C. “In the War at Sea”; uitg. HAL, second edition 1950

Websites:
Maritiem Historische Databank

Maritiem Digitaal

Konvooireizen (Klik op SHIP SEARCH in linker kolom)

Troepentransport Indie


1942 ms "Sloterdijk" bij evacuatie van Tjilatjap naar Freemantle
Verslag van kapitein Dobbinga

........."Op 1 januari vertrok de "Sloterdijk" met een lading ammunitie van de U.S. naar Java en arriveerde daar op 22 februari. Het bleek een hopeloze onderneming. De Japanners hadden op 2 januari Manilla al bezet, Singapore had zich overgegeven op 15 februari en de Slag in de Javazee zou plaatsvinden op de 27e februari. Op die dag hadden we net 1000 ton explosieven kunnen lossen en lagen daarna op de boeien. Alle schepen kregen bevel van de Commandant Zeemacht om onmiddellijk te vertrekken en uit de kust te blijven. Dit bevel werd weer ingetrokken en samen met de "Zaandam", keerden wij terug. Op zondag 1 maart, ongeveer op 2 mijl van het mijnenveld, zagen wij op een afstand van circa 600 meter twee bellenbanen van torpedo's op ons schip afkomen ter hoogte van ruim 1. Door snel te reageren met ons snelle en wendbare schip lukte het om er vrij van te blijven. Ze gingen op enkele meters voor onze boeg langs en wij voeren direct in de richting waarvandaan de torpedo's waren gekomen in een poging om de onderzeëer te rammen. Maar wij voelden niets en veronderstelden dat deze al weer ondergedoken was. Vervolgens stuurden wij bericht van de aanval naar het kuststation van Tjilatjap en markeerden de plek met een rookgordijn. Een vliegtuig en twee Australische corvetten (HMAS "Bendigo" en HMAS "Burnie") kwamen naar buiten ter opsporing en wij gingen om 07.00 ten anker in de haven."

"De volgende ochtend tegen 10 uur kregen wij bevel om uit te varen met 330 man Nederlands marinepersoneel naar Freemantle in Australië. De dag daarop vingen wij een bericht op van een Amerikaanse kruiser, die was aangevallen door een Japans squadron, ongeveer 100 mijl naar het zuiden, precies op onze koerslijn. Dus voeren wij overdag een zigzag-koers en kwamen zo behoorlijk dicht onder de kust van Bali. Dit was voor ons wel een gevaarlijke onderneming. Wij waagden het erop en tot de avond viel was er niets aan de hand. Dus gingen wij weer op zuidelijke koers. Bij zonsopgang waren wij er zeker van dat het squadron ons in de nacht voorbij gevaren was".

Op 8 maart kwamen wij aan in Freemantle, de dag dat alle radioverkeer met Tjilatjap verbroken was. Na twee dagen voeren wij door naar Melbourne en daar gingen op 16 maart alle troepen van boord en werd de vracht van 7000 ton, welke bestemd was geweest voor Java en Maleisië gelost". Toen werd het schip vercharterd aan het Britse Ministry of War Transport. Later werd het schip in New York, bij de Bethlehem Drydock verbouwd tot troepenschip voor 1966 manschappen".

IDEM   Bron:  
Bezemer, K.W.L. Geschiedenis van de Nederlandse Koopvaardijvloot in WO 2, (2 delen), Elsevier B.V., Amsterdam 1986 (pag.741)

..."De "Sloterdijk" (9230 brt) van de HAL bracht meer dan 250 man van de Koninklijke Marine in veiligheid; daartoe behoorden tien sergeants-adelborst van het genoemde KIM-filiaal te Soerabaja. Er bevonden zich ook enige vrouwen, kinderen en andere familieleden van marineofficieren aan boord. In de avond van 2 maart verliet de "Sloterdijk" onder kapitein F.H. Dobbinga, de haven van Tjilatjap. Daar vrijwel al het inheemse personeel van het schip was gedrost, werden marinemensen ingezet om het bedrijf gaande te houden. Zij liepen de zeedienst mee, onder meer als roerganger en bij de kanons en mitrailleurs; ook werden er koks, baksmeesters en zeuntjes aangewezen.
De eerste nacht bleef de "Sloterdijk" met oostelijke koers, dicht onder de Javawal, maar bij het aanbreken van de dag ging het om de zuid. Om 09.00 uurwerd een sein opgevangen van de Amerikaanse kanonneerboot "Ashville", dat zij werd aangevallen (de "Ashville" zou tot zinken gebracht worden door dezelfde Japanse eenheden die eerder met de "Pillsbury" en "Stronghold" hadden afgerekend). Daar de kanonneerboot zich ongeveer op de koerslijn van de "Sloterdijk" bevond, hoewel gelukkig op een paar hionderd mijl afstand, besloot kapitein Dobbinga enige tijd opnieuw een oostelijke koers aan te houden, waarna men in de achternamiddag weer om de zuid stoomde.Verdere wederwaardigheden deden zich niet voor, zodat na bijna een week allen veilig in Melbourne arriveerden....



1943 ms "Sloterdijk" aangevallen door Duitse torpedovliegtuigen
Verslag kapitein C.H.P. Coster

..............."Begin november 1943 maakte de "Sloterdijk" deel uit van een groot konvooi in de Middellandse Zee met troepen onderweg van Glasgow naar Palermo, toen het konvooi werd aangevallen door 30 Duitse torpedo-vliegtuigen, die laag kwamen ingevlogen uit noordelijke richting. Het konvooi bestond uit 5 kolommen en de "Sloterdijk" voer in kolom 1. Tijdens de eerste aanval kreeg het Amerikaanse ss "Santa Elena" van de Grace Line een torpedo direct in de machinekamer. Er hing een zwaar rookgordijn over het gebied en wij hadden een bijna-aanvaring, die pas op het laatse moment goed afliep. Vanaf het voorschip werd gemeld dat een torpedo maar net voor de boeg was langs gelopen, waarna wij de positie innamen van het getroffen schip. .......  Tijdens de tweede aanval vuurde de "Sloterdijk" met alle boordwapens (4 anti-luchtdoelkanonnen (3 inch); 8 oerlikons evenals 38 Brenguns) die bemand werden door 108 manschappen terwijl 200 anderen hun geweren afschoten. Volgens schatting werden alles bij elkaar 50.000 rounds afgegeven. De tweede groep van 6 vliegtuigen, die van bakboord aan kwamen vliegen, boog af vanwege het hevige afweervuur vanuit onze kolom. De commandant van de marine-operaties in de Middellandse Zee stuurde later een brief met hoge waardering voor onze bemanning, die de kanonniers steeds van munitie hadden voorzien. Behalve de "Santa Elena" ging ook de "Marnix van St. Aldegonde" van de Mij. Nederland verloren, evenals een escortevaartuig. Na de oorlog werd bekend dat deze schepen tot zinken waren gebracht door radio-bestuurde torpedo's, die vanuit hoog overkomende vliegtuigen waren gelanceerd. De escorteschepen slaagden erin om deze radiosignalen te "jammen", waardoor deze uit koers raakten en verdere verliezen voorkomen konden worden".