Artikelindex

BIJZONDERE GEBEURTENISSEN


1942 ms "Zaandam" aangevallen door Japanse bommenwerpers

(Uittreksel uit rapport van kapitein J. Stamperius, m.s. Zaandam- 19e Reis Van San Francisco 26 Dec. 1941 10 N.M. - Aan N. York 27 Jun 1942 10 V.M. -                                    

Rapport Bomaanval 28 Feb 1942.
".....Te San Francisco was het schip voorzien van 2 – 37mm luchtafweerkanonnen. De 4 mitrailleurs, voor ons bestemd, waren niet op tijd aangekomen. Bovendien hadden wij achter een 4” kanon.
De 3e officier Broekhof werd belast met opleiding en oefening van de guncrews.
Voor het 4” achterkanon waren 2 gediplomeerde kanonniers, matrozen, aan boord; de andere matrozen hadden vorige reis geoefend.
Voor het luchtafweergeschut werden 10 man van de Civiele Dienst genomen, die ik, nu er geen passagiers waren, kon missen. Deze menschen liepen de geheele reis geregeld wacht, deden dienst als uitkijk en iedere dag werd met het geschut geoefend en geschoten. Wij hadden 200 oefenprojectielen medegekregen.

Nadat wij 27 Februari van Tjilatjap moesten vertrekken met de order er op te rekenen, den volgenden dag terug te keeren, bevonden wij ons 28 Februari ‘s morgens ongeveer 100 mijl bezuiden de kust koers zettende naar een punt 30 mijl Oost van Tjilatjap. Er werd zwaar zig-zaggend gevaren met een vaart van ± 16 mijl.
Daar wij steeds S.O.S. berichten opvingen, stond iedereen op zijn post.
‘s Morgens ten 8.30 zagen wij plotseling op vrij groote hoogte drie vliegtuigen in formatie aan B.B. op ons afkomen. Begrijpende dat dit Japanners moesten zijn, werd onmiddellijk order gegeven te vuren, alarmsein gegeven en de machinekamer gezegd, zoo hard mogelijk te draaien; tevens werd het roer hard aan boord gelegd.

Toen de Japanners de projectielen voor zich zagen uitbarsten, hetgeen aan de witte wolkjes duidelijk te zien was, hielden zij af en verdwenen in de wolken; blijkbaar hadden zij dit niet verwacht.
Toen ik het radiosein wilde geven, bleek, dat wijzelf onze antenne hadden neergeschoten, doch konden direct met de nood-antenne werken; dit is ook op Java opgevangen.
Inmiddels liepen wij volle kracht, 18 a 19 mijl en maakten groote cirkels; het schip manoeuvreerde als een roeiboot.

Na eenigen tijd, hoe lang is in de opwinding moeilijk na te gaan, kwamen zij recht uit de zon, op enkele streken aan S.B. achter weer opzetten, weer in de zelfde formatie, alsof zij aan elkaar vastgeklonken waren. Direct werd weer zooveel en snel mogelijk op hen geschoten en door het roer hard aan boord te leggen getracht hun het mikken zoo moeilijk mogelijk te maken.
Dezen keer lieten zij eenige bommen vallen, 4 a 5, die aan S.B. dwars van luik 6 in het water vielen; de scherven vonden wij later aan dek.
Zij verdwenen weer, om later weer terug te komen op 4 streken aan S.B. vooruit, nu in duikvlucht recht op de brug af. Toen zij dicht genoeg waren, begonnen zij ook met machinegeweren te vuren, maar juist iets te hoog; de merken op de schoorsteen zijn goed te zien. Weer vuurden wij zoo snel mogelijk en gaven hard B.B. roer. Het schip draaide als een tol en de bommen, nu weer 4 a 5, vielen naast luik 2 te water; ook hiervan lagen de scherven aan dek. De vliegtuigen hielden af en kwamen niet meer terug.

Bij onderzoek bleek er aan het schip niets te mankeren. Wij hadden totaal 83 projectielen afgeschoten. Dit was de eerste keer, dat iemand van ons onder vuur was geweest en toen dan ook een gedeelte van de guncrew het te machtig werd en wegliep, kon ik er niet veel aan doen. Gelukkig bleven de 3e officier Broekhof, 4e officier van Dyk, bediende van Zyl, hofmeester ‘t Hoen en bediende van der Feltz op hun post en konden wij door blijven vuren.
De meeste schepen in de Indische wateren waren onbewapend en uit de verhalen van kapiteins, die hun schip verloren hadden, bleek mij, dat de Japanners gewoon waren op hun gemak over de schepen te vliegen en hun bommen te plaatsen.
Ik ben er van overtuigd, dat ons ogenblikkelijk en aanhoudend snel vuren niet verwacht werd en ons behoud is geweest. Tot het missen van de bommen droeg bij de heerlijke manoeuvreerbaarheid van de Zaandam, waarmee ik, toen zij volle kracht liep, als met een motorbootje in de rondte kon draaien".

Joomla templates by a4joomla